Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκη, Τμήμα Χημείας

ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. 1ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η Χημεία ως κεντρική και δημιουργική επιστήμη που συνδέεται με την ζωή του ανθρώπου και τον πλανήτη Γη έχει προσφέρει άμεσα ή έμμεσα στα περισσότερα τεχνολογικά επιτεύγματα, που έχουν διαμορφώσει την σημερινή ποιότητα ζωής του ανθρώπου. Η αλόγιστη όμως ανάπτυξη, οι διεργασίες που χρησιμοποιήθηκαν, η χρήση των αγαθών και η διάθεση ορισμένων χημικών ουσιών, όπως έγιναν, είχαν σαν αποτέλεσμα σε πολλές περιπτώσεις αρνητική επίδραση στην υγεία του ανθρώπου και στο περιβάλλον. Από τα τέλη της δεκαετίας του 1960 άρχισε μια στροφή της επιστημονικής κοινότητας στην προστασία του περιβάλλοντος και «γεννήθηκε» η έννοια της Πράσινης Χημείας, μιας νέας φιλοσοφίας που καλύπτει όλους τους τομείς της επιστήμης της Χημείας.

Στόχοι της Πράσινης Χημείας είναι η μείωση των επικινδύνων ουσιών που σχετίζονται με προϊόντα και διεργασίες που είναι απαραίτητα όχι μόνο για την διατήρηση της ποιότητας ζωής που έχει πετύχει η κοινωνία μέσω της χημείας, αλλά η περαιτέρω προώθηση των τεχνολογικών επιτευγμάτων της χημείας κατά τρόπο βιώσιμο.

Η παρούσα εργασία έχει ως σκοπό να περιγράψει τις σημαντικότερες αλλαγές που έχουν γίνει στην βιομηχανία των τροφίμων, τόσο στην παραγωγή και χρήση των πρώτων υλών όσο και στην τεχνολογία που χρησιμοποιείται. Οι αλλαγές αυτές είναι σύμφωνες με τις αρχές της Πράσινης Χημείας και μπορούν να συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της.

Για το πλήρες κείμενο πατήστε το παρακάτω εικονίδιο.

Τμήμα Χημείας, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. 1ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οι αυξανόμενες ανάγκες σε καύσιμα, ενέργεια και χημικά προϊόντα και η ανάγκη αντιμετώπισης του προβλήματος της ρύπανσης του περιβάλλοντος οδηγούν στην αναζήτηση εναλλακτικών ανανεώσιμων πρώτων υλών και βιώσιμων μεθόδων επεξεργασίας τους. Οι προσεγγίσεις αυτές που κωδικοποιήθηκαν πρόσφατα με τη μορφή των αρχών της πράσινης χημείας¹ συναντούν ολοένα και αυξανόμενη αναγνώριση². Σημαντική συνεισφορά στην κατεύθυνση της επίλυσης αυτών των προβλημάτων φαίνεται να έχει η βιομάζα.

Βιομάζα είναι κάθε οργανικό υλικό με βασικό συστατικό τον άνθρακα που είναι διαθέσιμο σε ανανεώσιμη ή επαναλαμβανόμενη βάση και μπορεί να χρησιμοποιηθεί αντί των ορυκτών πρώτων υλών για την παραγωγή θερμότητας ή γενικότερα ενέργειας καθώς και βιομηχανικών και καταναλωτικών προϊόντων. Η βιομάζα μπορεί να προέρχεται από τη γεωργική, τη δασική, την κτηνοτροφική και τη θαλάσσια παραγωγή καθώς και τα υπολείμματα τους. Επίσης μπορεί να βρεθεί και στα βιομηχανικά και αστικά υπολείμματα³.

Με τη χρήση της βιομάζας κλείνει ο κύκλος άνθρακα. Δηλαδή, ο άνθρακας που υπάρχει στην ατμόσφαιρα, με τη μορφή διοξειδίου του άνθρακα, απορροφάται από τα φυτά, και με τη φωτοσύνθεση μετατρέπεται σε υδατάνθρακες. Αυτοί με τη μορφή βιομάζας, μετατρέπονται από τη χημική βιομηχανία σε βιοαποικοδομήσιμα χημικά προϊόντα. Όταν η χρησιμοποίηση των προϊόντων αυτών τελειώσει, αποικοδομούνται και ο άνθρακας που περιέχουν επιστρέφει στην ατμόσφαιρα. Αντίθετα, τα προϊόντα που παράγονται από ορυκτές πρώτες ύλες αποδεσμεύουν στην ατμόσφαιρα πρόσθετες ποσότητες άνθρακα και επιβαρύνουν το περιβάλλον.

Η βιομάζα είναι πολύ σημαντική ανανεώσιμη πρώτη ύλη γιατί επιτρέπει την υλοποίηση της ιδέας του βιοδιυλιστηρίου (biorefinery), του διυλιστηρίου δηλαδή που για πρώτη ύλη δεν έχει το αργό πετρέλαιο αλλά τη βιομάζα. Τα βιοδιυλιστήρια θα μπορούν να χρησιμοποιούν ποικιλία μορφών βιομάζας, όπως καρπούς, γεωργικά υπολείμματα και πολτό, καθώς και ποικιλία διαδικασιών επεξεργασίας ώστε να παράγουν ποικιλία προϊόντων, όπως καύσιμα, ενέργεια, χημικές ουσίες και διάφορα προϊόντα γενικώς. Τα υπολείμματα δεν καταστρέφονται αλλά χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας που είναι απαραίτητη για τη λειτουργία του βιοδιυλιστηρίου.

Βιοπροϊόντα ονομάζονται όλα τα εμπορικά ή βιομηχανικά προϊόντα που μπορούν να παρασκευαστούν, αποκλειστικώς ή μερικώς από βιομάζα. Τέτοια βιοπροϊόντα είναι η βιοενέργεια (θερμότητα και ηλεκτρισμός), τα βιοκαύσιμα (αιθανόλη και βιοντήζελ), βιομηχανικά βιοχημικά προϊόντα, βιοπλαστικά από άμυλο καλαμποκιού και πολλά άλλα. Ο ορισμός των βιοπροϊόντων δεν περιλαμβάνει τα τρόφιμα και τα συστατικά τους (παράγωγα, γευστικά πρόσθετα, διατροφικά πρόσθετα), τα είδη ένδυσης και τα υλικά ξυλείας (ξυλεία, χαρτοπολτός, χαρτί, κοντραπλακέ). Τα βιοχημικά προϊόντα μπορούν να ομαδοποιηθούν σε τέσσερις κύριες κατηγορίες:

q  Βιοπροϊόντα από σάκχαρα και άμυλο (αλκοόλες, οξέα-)

q  Βιοπροϊόντα από λίπη και έλαια φασολιών σόγιας, κράμβης ή άλλων ελαιοσπόρων (λιπαρά οξέα, έλαια, αλκυδικές ρητίνες, γλυκερίνη και διάφορα φυτικά έλαια)

q  Βιοπροϊόντα από ξυλεία και κόμμι (ρητίνη χαρτοπολτού, αλκυδικές ρητίνες, κολοφώνιο, πίσσα, λιπαρά οξέα, τερεβινθέλαιο-νέφτι)

q  Βιοπροϊόντα κυτταρίνης, χαρτοπολτού και οξικής κυτταρίνης (αναζωογονημένη κυτταρίνη)

Στην παρούσα εργασία θα εστιαστούμε κυρίως στη βιομάζα που προέρχεται από τη φυτική, την κτηνοτροφική και τη δασική παραγωγή (είτε με τη μορφή ειδικής καλλιέργειας για βιοπροϊόντα είτε με τη μορφή υπολειμμάτων καλλιέργειας για τρόφιμα).

Για το πλήρες κείμενο πατήστε το παρακάτω εικονίδιο.

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Χημείας

ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. 1ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

Ήλιος γαρ ουχ υπερβήσεται μέτρα, ει δε μη, Ερινύες μιν Δίκης επίκουροι εξερευνήσουσιν

Ηράκλειτος

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Οι σημαντικότερες επιταγές της πράσινης χημείας είναι αναμφισβήτητα αυτές που αφορούν στην ελαχιστοποίηση της χρήσης βλαπτικών πρώτων υλών και προϊόντων καθώς και στο σχεδιασμό χημικών διεργασιών με γνώμονα την ασφάλεια. Η εμπειρία των τελευταίων δυο αιώνων και ιδιαίτερα του εικοστού έγινε αιτία να συνειδητοποιήσουν σχεδόν όλοι οι πολίτες του κόσμου και κατά μείζονα λόγο οι κατ’ επάγγελμα ασχολούμενοι με τη χημεία, ότι το τίμημα της χωρίς όρια ανάπτυξης περιλαμβάνει υποχρεωτικά «επεισόδια» σαν εκείνα της αιθαλομίχλης του Λονδίνου (1952), της καταστροφικής έκρηξης στο Texas (1947), της ασθένειας Minamata (1932-1968), της ρύπανσης στο Love Canal (1977) και των εκρήξεων στο Seveso (1976), στο Bhopal και στο Chernobyl (1986). Ακόμη χειρότερα, ο απολογισμός της φρίκης περιλαμβάνει και άλλα μικρότερα ή απλώς λιγότερο φανερά περιστατικά «ων ουκ έστιν αριθμός», που είτε περνούν στα «ψιλά γράμματα» των ειδήσεων είτε πιο συχνά αποτελούν το άγνωστο δράμα μικρών κοινοτήτων και οικογενειών. Με δεδομένη την τραυματική εμπειρία τόσων «επεισοδίων» πρέπει να θεωρείται επιτέλους επαγγελματικά αλλά και ηθικά ορθό ένας στοιχειωδώς ενημερωμένος περί την υγιεινή και την ασφάλεια εργαζόμενος με χημικές ουσίες, όταν σκοπεύει να δουλέψει με μία χημική ένωση ή ένα μίγμα, να φροντίζει συνειδητά να δώσει λύσεις σε μια σειρά προβλημάτων σχετικών με την ασφαλή διεκπεραίωση της υπό ανάληψη εργασίας.

Κατ’ αρχάς, πρέπει να προσπαθεί να απαντήσει στο αν η χημική ένωση ή το μίγμα μπορεί:

• Να βλάψει την υγεία του και/ή το περιβάλλον
• Να καεί ή να εκραγεί είτε από μόνο του είτε όταν έλθει σε επαφή με άλλα χημικά προϊόντα.

Ακόμη, και αυτό γίνεται ιδιαίτερα επιτακτικό όταν οι απαντήσεις στα παραπάνω ερωτήματα είναι καταφατικές, να θεωρεί απαραίτητο να συγκεντρώσει πληροφορίες για τα προληπτικά μέτρα που απαιτούνται για το σώφρονα χειρισμό των συγκεκριμένων χημικών προϊόντων. Ειδικότερα ερευνά αν:

• Απαιτούνται ειδικοί προληπτικοί χειρισμοί και μέτρα μηχανικού ελέγχου
• Χρειάζονται προστατευτικά μέσα
• Απαιτούνται ειδικές συνθήκες αποθήκευσης

Τέλος, αν και ελπίζει πάντοτε για την καλύτερη δυνατή εξέλιξη, προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο να υποχρεωθεί να καταφύγει σε μέτρα έκτακτης ανάγκης τα οποία απαιτούνται όταν:

• Υπάρξει μια αθέλητη διασπορά ή μια διαρροή των υλικών
• Συμβεί μια έκρηξη ή εκδηλωθεί πυρκαϊά
• Εκτεθεί ο ίδιος ή κάποιος άλλος μέσω των διαφόρων δυνατών οδών έκθεσης (δέρμα, αναπνοή, κατάποση κ.α.) σε μια λιγότερο ή περισσότερο επικίνδυνη χημική ουσία ή μίγμα.

Οι απαντήσεις στα παραπάνω θεμελιώδη ερωτήματα καθώς και σε άλλα παρεμφερή μπορούν να αναζητηθούν σε διάφορες κατευθύνσεις. Η μεγάλη ή μικρή πείρα του καθενός μας καθώς και αυτή των συνεργατών μας (προϊσταμένων ή υφισταμένων) μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη παρακαταθήκη. Ωστόσο, όταν η πείρα αυτή δεν αρκεί, μπορεί να καταφύγει κανείς σε ειδικές εκδόσεις – βιβλία υγιεινής και ασφάλειας^1-3 καθώς και σε ειδικές τοποθεσίες του διαδικτύου.^4,5 Δυστυχώς, ακόμη και όταν οι βιβλιοθήκες (συμβατικές ή ηλεκτρονικές) στις οποίες προσφεύγουμε είναι επαρκώς εφοδιασμένες με τους κατάλληλους τίτλους, πολλές φορές οι πληροφορίες που αφορούν σε ένα ασυνήθιστο χημικό προϊόν δεν είναι δυνατόν να ανευρεθούν ή ανευρίσκονται εκεί μόνο λίγες από αυτές. Στην περίπτωση των ασυνήθιστων χημικών προϊόντων αλλά και των συνηθισμένων, η πιο αξιόπιστη πηγή πληροφοριών είναι το δελτίο δεδομένων ασφαλείας υλικού, το γνωστό MSDS (Material Safety Data Sheet) που υποχρεωτικά εκδίδει και αποστέλλει η εταιρεία παραγωγής ή διάθεσης του χημικού υλικού.

Για το πλήρες κείμενο πατήστε το παρακάτω εικονίδιο.

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Χημείας

ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. 1ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Εδώ και αρκετές δεκαετίες, πολλοί επιστήμονες άρχισαν να επισημαίνουν τις επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης “ανάπτυξης” του ανθρώπου, εις βάρος του περιβάλλοντος , αλλά και της υγείας του. Σήμερα, οι προειδοποιήσεις αυτές έχουν πάρει διαστάσεις παγκόσμιου συναγερμού, τον οποίο πρώτα από όλους σημαίνει ο ίδιος ο πλανήτης.

Παρά το γεγονός ότι είναι πλέον γνωστά σε όλους τα αίτια και οι συνέπειες των ανθρωπογενών περιβαλλοντικών προβλημάτων, οι περισσότεροι άνθρωποι αντιμετωπίζουν το θέμα ως υπόθεση των “ειδικών”, χημικών, βιολόγων, οικονομολόγων κ.ά.. Αδυνατεί ο σύγχρονος άνθρωπος, παρά τον πλούτο των γνώσεών του, να συνειδητοποιήσει ότι ο πλανήτης δεν είναι απέραντος, αλλά είναι ένα μικρό και με πολύ ευαίσθητες ισορροπίες “σπίτι”, του οποίου κάτοικοι και διαχειριστές είναι όλοι οι άνθρωποι μαζί, αλλά και ο καθένας χωριστά.

Κάποια σημεία, στα οποία πρέπει να σταθεί κανείς σήμερα, προκειμένου να διαπιστώσει με ποια φιλοσοφία οφείλει να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, είναι :

• ο άνθρωπος δεν έφτιαξε τον κόσμο, συνεπώς δεν τον γνωρίζει, και άρα δε μπορεί να “κυριαρχήσει” σε αυτόν, παρά μόνο να τον καταστρέψει, εάν συνεχίσει να συμπεριφέρεται εγωκεντρικά και άπληστα.
• ο άνθρωπος παρουσιάστηκε ως είδος στον πλανήτη μόνο κατά τη διάρκεια του τελευταίου 0.03% της “έμβιας περιόδου” της Γης. Είναι λοιπόν φρικτό να θεωρεί πως είναι το πλέον σημαντικό είδος.
• το ανθρώπινο είδος δεν είναι απαραίτητο για την επιβίωση των υπολοίπων. Ίσως μάλιστα η απουσία του να ευνοούσε την υγιή ανάπτυξη του περιβάλλοντος.
• ο άνθρωπος, αν και “έξυπνο ον”, για πολλούς αιώνες είχε, και εξακολουθεί να έχει, την εντύπωση ότι η φύση υπάρχει, για να τον εξυπηρετεί. Στήριζε μάλιστα αυτή του την ψευδαίσθηση και στην παρερμηνεία διαφόρων θρησκευτικών δογμάτων, όπως π.χ. στο Χριστιανισμό, όπου ο Θεός παρουσιάζεται να δίνει εντολή στους πρωτόπλαστους “…και κατακυριεύσατε της γης” (Γένεσις, 1, 27, 29).

Πολλοί υποστηρίζουν ότι ο άνθρωπος οφείλει να προστατεύσει το περιβάλλον, διότι διαφορετικά όλες οι δραστηριότητές του θα λειτουργήσουν στο μέλλον εις βάρος του. Άλλοι υποστηρίζουν ότι ο άνθρωπος ως ηθικό ον (με ή χωρίς την υποστήριξη θρησκευτικών πεποιθήσεων), οφείλει να σεβαστεί και να  προστατεύσει ο,τιδήποτε υπάρχει γύρω του. Άλλωστε ηθικά δεν έχει καμία προτεραιότητα ως προς το περιβάλλον του. Πάντως, είτε το θέμα αντιμετωπιστεί ανθρωποκεντρικά, είτε από τη βαθύτερη ηθική του πλευρά, το συμπέρασμα παραμένει κοινό.

Για το πλήρες κείμενο πατήστε το παρακάτω εικονίδιο.

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Χημείας,

ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. 1ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Λανθανίδες  κατά  IUPAC  (1990)  ονομάζονται  τα  δεκαπέντε  στοιχεία  από  το  λανθάνιο  ως  και   το  λουτέτσιο,  που  τοποθετούνται  στο  περιοδικό  σύστημα  με  βαθμιαία  προσθήκη  ενός  ηλεκτρονίου  στα  4f τροχιακά.  Το  λανθάνιο  δεν  έχει  ηλεκτρόνια  στα  4f τροχιακά    εξετάζεται  όμως μαζί  με  τις  λανθανίδες  λόγω  της  ομοιότητας  των  ιδιοτήτων  του  με  αυτές  των  υπόλοιπων  λανθανίδων.  Σπάνιες  γαίες  κατά  IUPAC  ονομάζονται  τα  στοιχεία  των  λανθανίδων  συμπεριλαμβανομένου  του  σκανδίου  και του  υττρίου.  Παρόλο που  δεν  πρόκειται  για  σπάνια  στοιχεία  ονομάζονται  σπάνιες γαίες  (εκτός  από  το  προμήθειο)¹.

Γενικά οι σπάνιες  γαίες  έχει  βρεθεί  ότι  έχουν  χαμηλή  τοξικότητα².  Οι  τιμές  τοξικότητας  LD₅₀ των  οξειδίων  των  λανθανίδων  σε  πειραματόζωα  έχουν  βρεθεί  παρόμοιες  με  αυτήν  του  επιτραπέζιου  μαγειρικού  αλατιού³.  Οι  τιμές  LD₅₀ για  εσωτερική  λήψη  σε  ποντίκια  έχουν  βρεθεί³ για  το  La(NO₃)₃ 4500 mg/Kg  ενώ  για  το  Cd(NO₃)₃ 300 mg/Kg  και  για  τον  Hg(NO₃)₃ 26 mg/Kg.  Με  δεδομένες  αυτές  τις  τιμές  είναι  σαφές ότι  κάθε  αντικατάσταση  χρήσης  ενώσεων  μεταβατικών  στοιχείων  από  λανθανίδες  είναι  φιλικότερη  προς  το  περιβάλλον^4-5.  Οι  σπάνιες  γαίες  δεν  έχουν  κανέναν  γνωστό  μεταβολικό  ρόλο  και  μόνο  σε  πολύ  μικρές  ποσότητες  μπορούν  να  εμφανιστούν  στους  ζωντανούς  οργανισμούς,  λόγω της  πολύ  περιορισμένης  δυνατότητας  τους  να  εισέλθουν  στην τροφική  αλυσίδα.

Για το πλήρες κείμενο πατήστε το παρακάτω εικονίδιο.

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Τμήμα Χημείας

ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. 1ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

Παλιά το σαπούνι εθεωρείτο ένδειξη πολιτισμού και η χρήση του ήταν προνόμιο των λίγων. Τα τελευταία πενήντα χρόνια τα απορρυπαντικά καθιερώθηκαν στη ζωή μας σαν αναγκαιότητα, κυρίως λόγω ορισμένων αδυναμιών των σαπουνιών (π.χ. την καταβύθισή τους με άλατα ασβεστίου και μαγνησίου). Η υπερκατανάλωση τους είχε ως συνέπεια τη ρύπανση του περιβάλλοντος. Επίσης, η χρήση τους είχε εmπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου, συντέλεσε στη μείωση των μη ανανεώσιμων πρώτων υλών και οδήγησε σε σπατάλη ενέργειας.

Κρίθηκε, λοιπόν, απαραίτητο να αναζητηθεί διέξοδος στα παραπάνω προβλήματα με την ανακάλυψη και χρήση νέων απορρυπαντικών φιλικών προς το περιβάλλον και τον άνθρωπο.

Η Πράσινη Χημεία έχει προτείνει λύσεις στα σημερινά αδιέξοδα αντικαθιστώντας κοινής χρήσης προϊόντα καθαρισμού με άλλα μη βλαπτικά, προερχόμενα από ανανεώσιμες πρώτες ύλες και παρασκευασμένα με μικρότερη δαπάνη ενέργειας. Γενικά έχει βελτιώσει παραδοσιακές μεθόδους παρασκευής σύμφωνα με τις απαιτήσεις και λύσεις που παρέχει η πράσινη σκέψη.

Για το πλήρες κείμενο πατήστε το παρακάτω εικονίδιο.

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσ/νίκης Τμήμα Χημείας

ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. 1ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Τα πολυμερή έχουν ευρύ φάσμα ιδιοτήτων και εφαρμογών. Πλεονε- κτήματα, όπως το χαμηλό κόστος, η εύκολη μορφοποίηση, η αντοχή, η καλή και εύκολη βαφή καθώς και η εξειδικευμένη χρήση (Kevlar, υποβρύχια com- puter ), οδήγησαν στην εκτεταμένη παραγωγή τους. Η ρύπανση όμως του περιβάλλοντος, λόγω της δύσκολης ανακύκλωσης ή καταστροφής τους και η αναμενόμενη εξάντληση των παραδοσιακών πρώτων υλών τους (πετρέλαιο), οδήγησε στην αναζήτηση λύσεων με τη φιλοσοφία της Πράσινης Χημείας.

Τα βιοδιασπώμενα πολυμερή (ΒDΡ), βασίζονται κυρίως σε ανανεώ- σιμες πρώτες ύλες, όπως το άμυλο και δίνουν προϊόντα αποικοδομήσιμα από μικροοργανισμούς του περιβάλλοντος, το οποίο προστατεύεται έτσι από τη ρύπανση.

Μετά το ατύχημα του Bhopal της lνδίας, το 1984, η ανάγκη σχεδια- σμού λιγότερο επικίνδυνων χημικών συνθέσεων, οδήγησε σε «πράσινες συν- θέσεις», όπως αυτή του αδιπικού οξέος από γλυκόζη, μέσω κατεχόλης, με βιοκαταλύτη Escherichia coli, ή της καπρολακτάμης με καταλύτη ζεόλιθο, αντί οξείδωσης με θειϊκού οξέος.

Για το πλήρες κείμενο πατήστε το παρακάτω εικονίδιο.

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Χημείας

ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. 1ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Χρώμα είναι μια οπτική ιδιότητα των αντικειμένων η οποία απορρέει από το φως το οποίο εκπέμπουν, αντανακλούν ή αφήνουν να περάσει μέσα από αυτά.

Aπό την αρχαιότητα ακόμη τα χρώματα έπαιζαν σημαντικό ρόλο στη ζωή των ανθρώπων. Φυσικά χρώματα όπως η πορφύρα, το λουλάκι και το ριζάρι, ήταν προιόντα ευρύτατης κατανάλωσης. Με την εξέλιξη της τεχνολογίας αναπτύχθηκαν και τα συνθετικά χρώματα, τα οποία χρησιμοποιούνται κυρίως σήμερα.

Για το πλήρες κείμενο πατήστε το παρακάτω εικονίδιο.

Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, Τμήμα Χημείας

ΠΡΑΣΙΝΗ ΧΗΜΕΙΑ και ΒΙΩΣΙΜΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ. 1ο Πανελλήνιο Συμπόσιο

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Από αρχαιοτάτων χρόνων, ήταν γνωστό ότι έντομα, μύκητες και μικροοργανισμοί απειλούσαν και κατέστρεφαν τις γεωργικές καλλιέργειες. Η ανάπτυξη της τεχνολογίας βοήθησε στην παρασκευή επιθυμητών λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων που στόχευαν στην αύξηση και στην προστασία της αγροτικής παραγωγής. Η αλόγιστη όμως χρήση αυτών των προϊόντων, είχε ολέθριες επιπτώσεις στο περιβάλλον το οποίο ρυπάνθηκε αφάνταστα. Βλάβες επίσης παρατηρήθηκαν και στον άνθρωπο λόγω μεταφοράς των τοξικών χημικών ουσιών στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω της τροφικής  αλυσίδας. Η Πράσινη Χημεία επιχειρεί τη μείωση  των επικίνδυνων χημικών ουσιών και την εξεύρεση  φιλικών προς το περιβάλλον διεργασιών. Η χρήση νέων προϊόντων που στοχεύουν στη μείωση της τοξικότητας, όπως είναι το Spinosad και η φερομόνη Lepidopteran, η χρήση του PAM (Polyacrylamide, πολυακρυλαμίδιο) για τη μείωση της διάβρωσης του εδάφους, η χρήση του TPA (Thermal Polyaspartate, θερμικός πολυασπαρτίτης) για την αύξηση της αγροτικής παραγωγής, η σύνθεση του DSIDA (Disodium Iminodiacetate, δινάτριο άλας του ιμινοδιοξικού οξέος)  και η μετατροπή της βιομάζας των αποβλήτων προς λεβουλινικό οξύ που αποτελεί ανανεώσιμη πρώτη ύλη για τη σύνθεση μιας σειρά ενώσεων είναι χαρακτηριστικά παραδείγματα Πράσινης Χημείας στο χώρο των φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων.

Για το πλήρες κείμενο πατήστε το παρακάτω εικονίδιο.